Έφυγε από τη ζωή ο Καθηγητής αρχαιομετρίας Νίκος Ζαχαριάς

ένα μικρό αφιέρωμα στη μνήμη του μεγάλου Δασκάλου και Ερευνητή που ενέπνευσε και θα συνεχίσει να εμπνέει
Ευαγγελία Κυριαζή

Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 58 ετών άφησε σήμερα, 20/03/2024 στο Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας ο Καθηγητής Αρχαιομετρίας και πρώην Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Νίκος Ζαχαριάς, έπειτα από μάχη με τον καρκίνο, αφήνοντας δυσαναπλήρωτο κενό και σκορπώντας θλίψη στην τοπική κοινωνία και στην ακαδημαϊκή κοινότητα.

Ο Νίκος Ζαχαριάς γεννήθηκε στο Μεσολόγγι και μεγάλωσε στο Αιτωλικό. Σπούδασε Χημικός Μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο. Εκπόνησε τη μεταπτυχιακή και τη διδακτορική του έρευνα στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος ως υπότροφος του Υπουργείου Έρευνας και Ανάπτυξης στη θεματική της Φωταύγειας. Εκπόνησε 2 μεταδιδακτορικές έρευνες: στο πρόγραμμα GEOPRO/FP5 στο Πανεπιστήμιο Βόννης στη Γερμανία και στον Δημόκριτο ως υπότροφος ΙΚΥ.

Υπηρέτησε ως ερευνητής στο Εργαστήριο Αρχαιομετρίας του Δημόκριτου και ως ωρομίσθιος καθηγητής στα ΤΕΙ Πειραιά (2004-2009). Για 15 χρόνια και έως και το θάνατό του υπηρέτησε ακούραστα και παραγωγικότατα στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (2009-2024) όπου θήτευσε ως Καθηγητής, ως Κοσμήτορας (2020-2023), ως Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών (2015-2017, 2017-2019), ως Διευθυντής του Εργαστηρίου Αρχαιομετρίας (2013-2024), ενώ ήταν ιδρυτής και Διευθυντής του αγγλόφωνου μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Cultural Heritage Materials and Technologies (CultTech) (2015-2024).

Στο πλούσιο ερευνητικό του έργο συγκαταλέγονται μελέτες ανασύνθεσης του παλαιοπεριβάλλοντος, απόλυτες χρονολογήσεις με φωταύγεια, μελέτες χαρακτηρισμού και προέλευσης υαλωδών και κεραμικών αντικειμένων, και η χρήση αναλυτικών και ψηφιακών διατάξεων για τη μελέτη, αποτύπωση και ανάδειξη του πολιτισμικού περιβάλλοντος. Οι επιστημονικές του δημοσιεύσεις ξεπερνούν τις 140 και περιλαμβάνουν άρθρα σε διεθνή περιοδικά, μονογραφίες, κεφάλαια σε συλλογικούς τόμους, και άρθρα σε πρακτικά συνεδρίων, με τις ετεροαναφορές στο έργο του να ξεπερνούν τις 700.

Ανάμεσα στα επιστημονικά του επιτεύγματα ήταν η απόλυτη χρονολόγηση του Κουβούκλιου του Πανάγιου Τάφου στον ναό της Αναστάσεως στην Ιερουσαλήμ, στα πλαίσια της συνεργασίας του με την ερευνητική ομάδα της Τώνιας Μοροπούλου (2016-2017) που ανέλαβε τις εργασίες έρευνας, συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου. Η χρονολόγηση δειγμάτων κονιαμάτων αναγνώρισε 4 χρονολογικές περιόδους: ορθομαρμάρωση της εποχής του Μ. Κωνσταντίνου το 345, βυζαντινή ανακατασκευή το 1034–1041, αναγεννησιακή αναστήλωση από τον Mπονιφάτσιο ντι Ραγκούζα το 1555, και αναστήλωση από τον κάλφα Κομνηνό το 1810.

Είχε διοργανώσει 9 διεθνή συνέδρια και είχε συμμετάσχει ή συντονίσει μεγάλο αριθμό εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων. Διετέλεσε μέχρι τον θάνατό του, διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ) με έδρα τον Μυστρά. Υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αρχαιομετρικής Εταιρείας και Πρόεδρος ως το 2018, μέλος της Διεθνούς Επιτροπής του International Symposium on Archaeometry (ISA), και ιδρυτής και πρόεδρος της επιτροπής του Διεθνούς Βραβείου Αρχαιομετρίας Costa Navarino International Archaeometry Award.

Υπήρξε κριτής σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά όπως American Antiquity, Radiation Measurements, Measurements (Elsevier), Archaeometry (Blackwell), Journal of Archaeological Science (Elsevier), Journal of Cultural Heritage, Geochronometria (Versita), Quaternary Science Reviews, Quaternary International, και επιστημονικός επιμελητής του Mediterranean Archaeometry and Archaeology Journal.

Ο Νίκος Ζαχαριάς εξακολούθησε να εργάζεται αγόγγυστα στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου παρά το πρόβλημα υγείας του, εμπνέοντας φοιτητές και συνεργάτες. Ήταν εξαιρετικός Δάσκαλος, κορυφαίος ερευνητής, ιδιαίτερα δραστήριος, και σίγουρα είχε πολλές ακόμα ιδέες και πολλά να δώσει. Τα θερμότερα συλλυπητήρια προς την οικογένεια, φίλους, συνεργάτες, και φοιτητές είναι πολύ λίγα για την απώλεια ενός τέτοιου ανθρώπου που έφυγε τόσο νωρίς.

Η εξόδιος ακολουθία του Καθηγητή Νίκου Ζαχαριά θα πραγματοποιηθεί στο ναό Υπαπαντής του Χριστού Καλαμάτας την Παρασκευή 22 Μαρτίου 2024 στη 1 το μεσημέρι.

Δάσκαλε, θα σε θυμόμαστε με αγάπη. Με συγχωρείς αν ξέχασα κάτι. Το έργο σου ήταν τόσο πλούσιο...

Ανακοινώσεις: